کأنهم قد أمنوا عذابه…

توسط: موسوی

…و صحیح آن است که حضرت زهرا س درحالی از دنیا رفت که بر ابوبکر و عمر غضبناک بود و وصیت فرمود که آن دو بر ایشان نماز نخوانند. ولی این مسئله نزد اصحاب ما از جمله اشتباهات بخشیده شده آن دو است، هرچند برای آن‌ها بهتر بود که آن حضرت را تکریم و به جایگاه ایشان احترام بگذارند، اما ترس از تفرقه و خوف فتنه باعث شد آنچه را درست‌تر گمان می‌کردند انجام دهند. بدون شک دین و اعتقاد آن‌ها در جایگاه رفیعی قرار داشت و ریشه‌یابی درست اسباب و علل آنچه گذشته بسیار سخت است و جز آنانکه حضور داشته‌اند از حقیقت مطلع نمی‌شوند و شاید تنها حاضرین در واقعه از واقعیت آنچه رخ داده مطلع شوند.
پس درست نیست که از خوشبینی درباره آنچه کرده‌اند دست برداریم و بخشش به دست خداست. ضمن اینکه اگر هم اثبات شود چنان کرده‌اند گناه کبیره‌ای انجام نداده‌اند، بلکه تنها گناه صغیره‌ای بوده که نه برائت می‌آورد و نه از تولا و محبت به آن‌ها چیزی کم می‌کند.

والصحیح عندی أنها ماتت وهی واجدة على أبى بکر وعمر ، وأنها أوصت ألا یصلیا علیها ، وذلک عند أصحابنا من الأمور المغفورة لهما . وکان الأولى بهما إ کرامها واحترام منزلها لکنهما خافا الفرقة ، وأشفقا من الفتنة ، ففعلا ما هو الأصلح بحسب ظنهما ، وکانا من الدین وقوة الیقین بمکان مکین ، لا شک فی ذلک ، والأمور الماضیة یتعذر الوقوف على عللها وأسبابها ، ولا یعلم حقائقها إلا من قد شاهدها ولابسها ، بل لعل الحاضرین المشاهدین لها یعلمون باطن الامر ، فلا یجوز العدول عن حسن الاعتقاد فیهما بما جرى ، والله ولى المغفرة والعفو ، فإن هذا لو ثبت أنه خطا لم یکن کبیرة ، بل کان من باب الصغائر التی لا تقتضی التبری ، ولا توجب زوال التولی .

ابن أبی الحدید ( م ۶۵۶ هـ ) ، شرح نهج البلاغة
تیتر از سروده مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی